Yazının “Rapordan Bilgiler” kısmında Remdesivir ilacının koronavirüs tedavisindeki etkilerinin belirtildiği rapor hakkında teknik birtakım bilgiler yer alıyor, “Rapor Özeti ve Haber” kısmında da raporun kısa özeti ve ilaç hakkında 16 Nisan tarihli bir gelişmeden bahsediliyor.

Rapordan Bilgiler

Yazıda bahsedilen ve günlük dilimizde kullanmadığımız teknik terimleri farklı renkte işaretleyerek numaranlandırdım, onların açıklamasını yazı sonunda bulabilirsiniz.

Geçtiğimiz günlerde (13 Nisan 2020) Alberta Üniversitesi Tıbbi Biyoloji ve Bağışıklık Bilimi bölümünden bilim insanlarının yaptıkları bir çalışma JBC’de (Journal of Biological Chemistry) yayınlandı.

Raporda, COVID-19 olarak bildiğimiz SARS-CoV-2 virüs suşunun1 (koronavirüs ailesinden bir virüs alttürü) sebep olduğu koronavirüs hastalığının tedavisi için yüksek potansiyele sahip bir ilaçtan bahsediliyor – Remdesivir.

SARS-CoV-2, RNA-bağımlı RNA polimerazına (RdRp ya da RDR)2 (RNA yapısını kopyalayıp çoğaltma işlemine) bağımlı bir virüs. Bu işleme RNA polimerizasyonu deniyor – yani virüs, kendi RNA yapısını bir enzim aracılığıyla kopyalayıp çoğaltarak yayılabiliyor. Remdesivir bir nükleotid analog (RDV)3 görevi görüp kopyalama ve çoğalma zincirini durduruyor.

Remdesivir, genel olarak RNA temelli virüslere karşı antiviral (virüsün yayılımını durdurucu) etki gösteriyor. Bu bağlamda, geçmişte Ebola virüsü ve MERS-CoV ile yapılan çalışmalar Remdesivir’in bu tür viraller üzerindeki etkisinin yayılım zincirin durdurulması (yani polimerizasyonun durdurulması)4 yönünde olduğu belirtilmiş.

Rapor Özeti ve Haber

Özetle, raporda, daha önce Ebola virüsü ve MERS-CoV için kullanılan Remdesivir ilacının koronavirüse sebep olan SARS-CoV-2 üzerinde etkili olabileceği ve tedavisinde kullanılabileceği söyleniyor.

Remdesivir, koronavirüs henüz bu denli yayılmamışken tedavide kullanılabilecek ilaçlar arasında yer alıyordu. Halihazırda bu ilaç çeşitli bölgelerde kullanılıyor ve klinik çalışmaları yürütülüyor.

16 Nisan 2020 tarihinde, STAT‘ın özel haber olarak yayınladığı bir yazıda, Amerika’da bulunan biyoeczacılık firması Gilead Sciences’in Remdesivir ilacının klinik deneylerini yürüttüğü ve ilk (sızdırılan) sonuçların olumlu yönde olduğu belirtildi. Bu sonuçların Gilead Sciences tarafından yayınlanan resmi bir rapor olmadığını ve “sızdırılmış” olduğunu belirtmekte fayda var.

Klinik deneylerden gelen olumlu gelişmeler ışığında ilacın son testleri gerçekleştirilecek ve kalan testlerin ardından, ilacın güvenilirliği garantilendiği takdirde, koronavirüsün tedavisinde kullanılabilir ilk onaylanmış ilaç olacak.

STAT’ın iddiasına göre bahsi geçen klinik deney Chicago Tıp Üniversitesi tarafından belirlenen 125 koronavirüs hastasının Gilead Sciences’in Faz 3 testlerine dahil edilmesi ile gerçekleştirilmiş. Klinik deneye dahil olan hastaların 113’ünün kritik düzeyde olduğu belirtilmiş ve tamamına günlük olarak Remdesivir verilmiş.

İlacı kullanan hastaların yüksek ateş ve solunum yetersizliği semptomlarında iyileşme görüldüğü ve taburcu edildikleri yönünde haberler var. Chicago Üniversitesi bulaşıcı hastalık uzmanı olan Kathleen Mullane’nin fakülte üyeleriyle yaptığı görüşmede Mullane, “(Çalışma ile ilgili) hastalarımızın büyük bir bölümünü tedavi ve taburcu ettik. Bu süreçte yalnızca iki hastamızı kaybettik.” ifadelerini kullanmış.

Tüm bu veriler, Remdesivir ve benzeri antiviral ilaçlar üzerinde yapılan çalışmaların henüz çok küçük bir kısmını bizlere yansıtıyor. Ülkemizde de bu gibi çalışmaların yürütüldüğünü ve hastalarımıza antiviral grubu ilaçlarından uygun olanlarının verildiğini biliyoruz.

Henüz bu çalışmaları yürüten kurumların herhangi birinden resmi bir rapor gelmediği bilelim. Ayrıca, yapılan testlerin neredeyse tamamının hastalık durumu kritik düzeyde olan insanlar üzerinde olduğunu bilmekte fayda var. Resmi kurumlardan net bir açıklama gelmediği sürece yaşanacak her gelişmenin hala yürütülen bir klinik çalışmanın parçası olduğunu ve tedbirli hareket edilmesi gerektiğinin altını çiziyorum.

Tüm bu bilgiler ışığında bizlere düşen görev tedbirleri sağlıklı bir şekilde uygulamak olacaktır. Zorunlu olmadığı sürece dışarı çıkmayın, sosyal mesafeye önem verin, ellerinizi yüzünüzden uzak tutun ve ellerinizi yıkayın. Beslenme ve uyku düzeninize dikkat edin, sağlıkla kalın. Okuduğunuz için teşekkürler!


Notlar

1: Bir bakteri veya virüsün farklı alttürü. Yeni koronavirüsün, koronavirüs ailesinden bir alttür olduğunu unutmayalım.

2: Bu bir enzim türü, RNA örneğinden/şablonundan o RNA’nın replikasını katalize ediyor. Yani RNA molekülündeki bilgiyi kopyalayıp çoğaltıyor. Buna RNA polimerazı da deniyor, aynı işlem DNA için de kullanılıyor.

3 ve 4: Polimerizasyon eylemini durdurmaya yarayan bir tür nükleosid.


Kaynakça

Kaynak #1 – virüs suşu: https://tr.wikipedia.org/wiki/Su%C5%9F

Kaynak #2 – RNA polimerazı: https://en.wikipedia.org/wiki/RNA_polymerase

Kaynak #3 – nükleosid analog: https://en.wikipedia.org/wiki/Nucleoside_analogue

Kaynak #4 – gilead sciences klinik deneyi: https://www.statnews.com/2020/04/16/early-peek-at-data-on-gilead-coronavirus-drug-suggests-patients-are-responding-to-treatment/

Kaynak #5 – remdesivir üzerine yayınlan rapor: http://m.jbc.org/content/early/2020/04/13/jbc.RA120.013679

Paylaş:

2 yorum

Anonim · 18/04/2020 20:32 tarihinde

Gilead Sciences Remdesivir`in bugune dek sadece hayvanlar uzerindeki MARS ve SERS viruslerini ortadan kaldirabildigini belirtmistir. Ebola icin test edilmis, fakat calismalardan katikatiyetle guven telkin eden sonuclar elde edildigini belirten yayimlar yapilamamistir. Ayriyeten, Gilead bu testleri yapacaginin haberini verdigi gunden itibaren hisse fiyatlarinda artis gozlemlendiginden, en azindan Mayis 2020`ye dek (test sonuclarinin resmi yayim tarihi) sizdirilmis sonuclara ihtiyatli iyimserliklerle yaklasmakta fayda var. Bunun nedeni, bu sizdirilmis haber, hisse fiyatlarinda dusus olmamasini saglamak adina firmanin kendi pazarlama stratejisinin bir parcasi olabilir. Son olarak, sizdirilmis haberdeki hali hazirda Remdesivir`in uygulanmis oldugu kisi sayisi sadece 125 oldugundan, bu da bize guvenilir bir sonuc maalesef ki vermiyor. Yani, bu kisiler belki de baska bir antiviral ozelligi olan ilacla da tedavi edilebilirdi, ki testin amaci tum bu antivirallere kiyasla daha hizli ve kesin cozum saglayan ‘tek’ bir tedavi yolu olusturmak.

Gunumuzun major oneme sahip problemi, ve bu problemin potansiyel cozum yoluna bizi ulastirabilecek Remdesivir uzerine kendi dilimizde, anlasilabilir ve net bilgileri bize sagladiginiz icin, tesekkurler.

    Doğuş Kaçmaz · 18/04/2020 22:27 tarihinde

    Bahsettiğiniz senaryonun gerçek olma olasılığı hayli yüksek. Bu durumda da yine yapmamız gereken tek şey güvenilir kurumlardan gelecek olan net bilgilere göre hareket etmek ve tedbiri elden bırakmamak. Yorumunuz ve katkınız için çok teşekkür ederim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir